ذبيح الله صفا
713
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
ايلخانان مغول و از شاعران مشهور زمان خويش است . ولادتش بسال 636 هجرى اتفاق افتاد « 1 » و در غالب مآخذ نام او بسادگى « همام » يا همام الدين ، و در بعضى مانند رياض العارفين « همام الدين محمد » ذكر شده ليكن در مقدمهيى كه بامر خواجه رشيد الدين فضل اللّه پس از جمعآورى ديوان همام بر آن نوشتند نام او را « همام الملة و الدين علاء الاسلام و المسلمين »
--> - از صفحهء پيش از آن ترتيب داده ( از روى نسخهء عكسى كتابخانهء ملى تهران كه آن هم از نسخهء خطى كتابخانهء ملى پاريس فراهم آمده ) و بسال 1333 در تهران بطبع رسانيده است ؛ ولى ديوان كامل همام درخور طبع است . * حبيب السير ج 2 ص 564 * مجمل فصيحى حوادث سال 714 هجرى * مرآة الخيال ص 43 - 44 * رياض العارفين ص 410 * مجمع الفصحا ج 1 ص 656 * هفت اقليم چاپ تهران ج 3 ص 222 - 224 * عشاقنامهء عبيد زاكانى ، مواردى كه در ذيل صفحات خواهيم آورد * تذكرة الشعراء دولتشاه چاپ تهران ص 241 - 242 * آتشكدهء آذر باهتمام آقاى دكتر حسن سادات ناصرى ج 1 ص 145 - 146 * صحف ابراهيم نسخهء عكسى نگارنده از روى نسخهء دانشگاه توبينگن * مخزن الغرايب نسخهء عكسى نگارنده از روى نسخهء بودليان * دانشمندان آذربايجان ص 396 - 398 * Catalogue des Manuscrits Persans , par E . Blochet , Tome III P . 179 - 180 ( 1 ) - در مقدمهيى كه بامر خواجه رشيد الدين فضل اللّه ، اندكى بعد از فوت همام ، بر ديوان جمعآورى شدهء او نوشتند مدت عمرش 78 سال ذكر شده و چون وفات همام در 714 بود بنابرين تاريخ ولادتش همان مىشود كه در متن آوردهام .